Türk Hukukunda Delil Kavramı ve İcra Hukuk Mahkemelerinin İncelemesi
Türk medeni usul hukukunda bir iddianın ispatı için kullanılan araçlara delil denilmektedir. Delil sistemi temel olarak 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) ile düzenlenmiştir. HMK m.199 hükmüne göre: “Uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli yazı, belge, fotoğraf, film, ses kaydı, elektronik ortamdaki veriler ve benzeri bilgi taşıyıcıları belge olarak kabul edilir.” Kanun hükmü incelendiğinde, elektronik ortamdaki verilerin de belge niteliğinde olduğu açıkça kabul edilmiştir. Bu kapsamda WhatsApp mesajları da elektronik veri niteliğinde olduğundan hukuken belge sayılabilmektedir. Fakat İcra Hukuk Mahkemeleri dar ve sınırlı inceleme yetkisine sahiptir. Bu mahkemeler yalnızca İİK’da belirtilen yazılı belgeleri dikkate alabilir. Bu durum 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.269/c kapsamında değerlendirilmektedir.
Kira Hukukunda WhatsApp Mesajlarının Hedefi
WhatsApp mesajları özellikle şu amaçla atılmış olabilir:
- Kira bedelinin belirlenmesi veya yeniden kararlaştırılması amacıyla (örneğin kira artışı konusunda tarafların anlaşması),
- Kira borcunun kabul edilmesi veya ödeme vaadinde bulunulması amacıyla,
- Kiralananda meydana gelen ayıp, hasar veya eksikliklerin kiraya verene bildirilmesi amacıyla,
- Kiraya veren tarafından kira bedelinin ödenmesi yönünde ihtar veya hatırlatma yapılması amacıyla,
- Kiracının taşınmazı tahliye edeceğine dair beyanını bildirmesi amacıyla,
- Kira sözleşmesinin varlığının veya kira ilişkisinin devam ettiğinin ortaya konulması amacıyla,
- Kiralananın teslimi, anahtarın bırakılması veya kullanım durumuna ilişkin bildirim yapılması amacıyla,
Bu mesajların tahliye davaları, kira tespit davaları gibi davalarda kullanılması düşünülmektedir.
İcra Hukuk Mahkemesinde WhatsApp Mesajlarının Delil Niteliği Yoktur
Bunun sebebi İcra Mahkemesinin dar yetkisidir. İcra hukuk mahkemeleri tanık dinleyemez, delil araştırması yapamaz yani sınırlı belge incelemesi yapar. Bu nedenle banka dekontu, makbuz, kira sözleşmesi gibi resmî belgeler aranır.
İcra Hukuk Mahkemeleri tarafından WhatsApp yazışmalarının delil niteliği ise yoktur. Bu konuda birtakım kararlar aşağıdaki gibidir:
- İstanbul BAM 59 HD 2024/649 E. 2024/828 K. 23.10.2024 tarihli kararında “…Davalı tarafça dosyaya sunulan WhatsApp yazışmaları da, takibe konu kira bedellerinin ödendiği konusunda yasal delil olarak kabul edilemez…” demiştir.
- İstanbul BAM 59 HD 2024/943 E. 2024/1215 K. 20.11.2024 tarihli kararında “…Her ne kadar davalı tarafça whatsapp yazışmalarına dayanılmış ise de, dar yetkili icra mahkemeleri nezdinde e-postalar, whatsapp kayıtları ve sair belgeler yazılı belge olarak değerlendirilemez…” demektedir.
- Bursa BAM 6 HD 2023/2981 E 2024/2352 K 09.10.2024 tarihli kararında “…Davalı tarafça ileri sürülen sair hususlar (whatsapp yazışmaları ekran görüntüsü ...), sınırlı inceleme yetkisine sahip icra hukuk mahkemesinde tartışma konusu yapılamaz…” demiştir.
- İstanbul BAM 59 HD 2024/146 E. 2024/544 K. 14.10.2024 tarihli kararında da “…Davalı vekili istinaf dilekçesinde Whatsapp üzerinden yapılan yazışmalar ile davacı taraf ile kira ödemesinin nasıl yapılacağı üzerinde mutabakat sağlandığını ve buna göre ödemenin yapıldığını beyan etmiş ise de davacı tarafça whatsapp yazışmalarına muvafakat edilmediği gibi bu kayıtların İİK’nun 269/c maddesi kapsamında belge niteliği taşımadığı, İcra Hukuk Mahkemesinin takip hukuku ile sınırlı ve dar yetkiyle inceleme yaptığından isticvap deliline dayanılamayacağı…” şeklinde hüküm kurmuştur.
Genel Mahkemelerde WhatsApp Yazışmaları Delil Olabilir
Türk medeni usul hukukunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.199 uyarınca elektronik veriler belge niteliği taşımaktadır. Madde hükmüne göre: “Uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli yazılı veya basılı metin, senet, çizim, plan, kroki, fotoğraf, film, görüntü veya ses kaydı gibi veriler ile elektronik ortamdaki veriler ve bunlara benzer bilgi taşıyıcıları bu Kanuna göre belgedir.” Bu nedenle kira tespit davalarında, kira alacağı davalarında, tahliye davalarında, kira sözleşmesinin varlığının ispatında, WhatsApp yazışmaları mahkemeler tarafından takdiri delil olarak değerlendirilebilir.
Sonuç
İcra Hukuk Mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda bu yazışmalar yazılı belge niteliği taşımadığından delil olarak kabul edilmemektedir. Yüksek mahkeme kararları da bu yönde istikrarlı şekilde icra hukuk mahkemelerinin dar yetkisi nedeniyle WhatsApp yazışmalarının dikkate alınamayacağını ortaya koymaktadır.
Bu makalede yer alan bilgiler yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hiçbir şekilde hukuki görüş, danışmanlık veya yönlendirme niteliği taşımamaktadır. İçerikte yer alan açıklamalara dayanılarak alınan kararlar veya doğabilecek sonuçlar bakımından yayımlayan tarafın herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır. Bu içerik aracılığıyla ya da internet sitesi, e-posta, telefon veya benzeri iletişim kanalları üzerinden iletişime geçilmiş olması tek başına avukat-müvekkil ilişkisinin kurulduğu anlamına gelmez. Yayımlanan tüm içerikler 1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları uyarınca reklam yasağına uygun şekilde yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.Site ve içerikte yer alan tüm metin, görsel ve diğer materyallerin fikrî ve sınai hakları İçerik Sahibine (“ACT”) ait olup, önceden yazılı izin alınmaksızın kopyalanması, çoğaltılması veya başka mecralarda kullanılması hukuken yasaktır.
